Trình tính toán: Những việc cần làm khi reset máy tính Win 10

Kết quả và hướng dẫn chi tiết

Hướng dẫn toàn tập: Những việc cần làm khi reset máy tính Win 10

Reset máy tính Windows 10 là giải pháp hiệu quả để khắc phục lỗi hệ thống, loại bỏ malware hoặc đơn giản là muốn có một hệ điều hành “sạch sẽ” như mới. Tuy nhiên, quá trình này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng để tránh mất mát dữ liệu và đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định sau khi reset. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn checklist chi tiết 25 bước cần thực hiện trước, trong và sau khi reset Windows 10.

Phần 1: Chuẩn bị trước khi reset (Quan trọng nhất)

1. Sao lưu toàn bộ dữ liệu quan trọng

Reset Windows sẽ xóa sạch các file trong ổ đĩa hệ thống (thường là ổ C). Dữ liệu trên các ổ đĩa khác (D, E) thường được giữ lại, nhưng bạn vẫn nên sao lưu tất cả để đề phòng.

  • File cá nhân: Tài liệu (DOCX, XLSX, PPTX), ảnh (JPG, PNG), video (MP4, MKV), nhạc (MP3, FLAC)
  • Dữ liệu ứng dụng:
    • Bookmark trình duyệt (Chrome, Firefox, Edge)
    • Địa chỉ email và danh bạ (Outlook, Thunderbird)
    • Game saves (thường nằm trong thư mục Documents/My Games)
    • Cài đặt phần mềm (AppData, ProgramData)
  • License và activation:
    • Product key Windows (sử dụng ProduKey để lấy)
    • License phần mềm trả phí (Adobe, Office, antivirus)
Loại dữ liệu Vị trí thường thấy Cách sao lưu
Tài liệu văn phòng C:\Users\[Tên bạn]\Documents Copy toàn bộ thư mục
Ảnh và video C:\Users\[Tên bạn]\Pictures
C:\Users\[Tên bạn]\Videos		 Sử dụng công cụ đồng bộ (Google Photos, OneDrive)
Bookmark trình duyệt Đồng bộ với tài khoản Google/Microsoft Xuất file HTML (Chrome://bookmarks)
Cài đặt Windows Registry, AppData Sử dụng Windows Backup hoặc công cụ bên thứ 3

Công cụ sao lưu đề xuất:

  • Đám mây: Google Drive (15GB miễn phí), OneDrive (5GB miễn phí), Dropbox
  • Ổ cứng ngoài: WD My Passport, Seagate Backup Plus
  • Phần mềm: Macrium Reflect (miễn phí), EaseUS Todo Backup, AOMEI Backupper

2. Chuẩn bị driver và phần mềm cần thiết

Sau khi reset, bạn cần cài đặt lại tất cả driver và phần mềm. Hãy chuẩn bị sẵn:

  1. Driver:
    • Driver chipset (từ website nhà sản xuất mainboard/laptop)
    • Driver card màn hình (NVIDIA/AMD/Intel)
    • Driver âm thanh (Realtek, Creative)
    • Driver mạng (WiFi, Ethernet, Bluetooth)
    • Driver touchpad (đối với laptop)
  2. Phần mềm thiết yếu:
    • Trình duyệt (Chrome, Firefox, Edge)
    • Bộ office (Microsoft 365, WPS Office, LibreOffice)
    • Antivirus (Windows Defender, Bitdefender, Kaspersky)
    • Phần mềm nén file (WinRAR, 7-Zip)
    • Phần mềm đọc PDF (Adobe Acrobat, Foxit Reader)

Lưu ý: Tải tất cả file cài đặt về một ổ đĩa khác (không phải ổ C) hoặc USB để dễ dàng cài đặt sau khi reset.

3. Kiểm tra và ghi lại thông tin hệ thống

Trước khi reset, hãy ghi lại thông tin quan trọng của hệ thống:

  • Model máy tính/laptop (ví dụ: Dell XPS 15 9500)
  • Phiên bản Windows 10 (Home/Pro/Education) – kiểm tra bằng winver
  • Thông tin phần cứng:
    • CPU (Intel Core i7-10750H)
    • RAM (16GB DDR4)
    • GPU (NVIDIA RTX 2060)
    • Ổ cứng (SSD NVMe 512GB)
  • Key bản quyền Windows (nếu có)

Sử dụng lệnh msinfo32 trong hộp thoại Run (Win + R) để xem đầy đủ thông tin hệ thống.

4. Tạo điểm khôi phục hệ thống (System Restore Point)

Mặc dù reset sẽ xóa điểm khôi phục, nhưng việc tạo một điểm trước khi reset giúp bạn có thể phục hồi nếu quá trình reset gặp lỗi:

  1. Nhập “Create a restore point” trong thanh tìm kiếm Windows
  2. Chọn ổ đĩa hệ thống (thường là C:)
  3. Nhấn “Create” và đặt tên cho điểm khôi phục (ví dụ: “Before_Reset_2023”)
  4. Chờ quá trình hoàn tất (khoảng 1-2 phút)

5. Kiểm tra sức khỏe ổ đĩa

Reset trên ổ đĩa có bad sector có thể gây lỗi hệ thống. Kiểm tra sức khỏe ổ đĩa bằng:

  • Công cụ tích hợp:
    1. Mở Command Prompt (Admin)
    2. Nhập lệnh: chkdsk C: /f /r /x
    3. Khởi động lại máy để quá trình kiểm tra diễn ra
  • Phần mềm bên thứ 3: CrystalDiskInfo, HD Tune, Victoria

Nếu ổ đĩa có dấu hiệu hỏng (bad sector, reallocated sectors),考虑 thay thế ổ đĩa trước khi reset.

Phần 2: Quá trình reset Windows 10

1. Các phương pháp reset Windows 10

Windows 10 cung cấp 3 phương pháp reset chính:

Phương pháp Mô tả Thời gian Yêu cầu
Giữ lại file cá nhân Xóa ứng dụng và cài đặt, giữ lại file trong thư mục người dùng 20-40 phút Không cần USB/DVD
Xóa tất cả (cài đặt lại) Xóa sạch ổ đĩa hệ thống, cài đặt Windows mới 30-60 phút Không cần USB/DVD
Tải xuống đám mây Tải bản cài đặt mới nhất từ Microsoft, cài đặt sạch 60-120 phút (phụ thuộc tốc độ internet) Ít nhất 4GB dung lượng trống, kết nối internet ổn định

2. Hướng dẫn reset chi tiết

Bước 1: Mở Settings (Win + I) → Update & Security → Recovery

Bước 2: Ở mục “Reset this PC”, nhấn “Get started”

Bước 3: Chọn một trong 3 tùy chọn:

  • Keep my files: Giữ lại file cá nhân, xóa ứng dụng và cài đặt
  • Remove everything: Xóa sạch tất cả, cài đặt Windows mới

Bước 4: Nếu chọn “Remove everything”, bạn sẽ có thêm tùy chọn:

  • Just remove my files: Xóa nhanh (không an toàn nếu bạn định bán/tặng máy)
  • Remove files and clean the drive: Xóa sâu (an toàn hơn, mất thời gian hơn)

Bước 5: Xác nhận và bắt đầu quá trình reset. Máy tính sẽ khởi động lại nhiều lần trong quá trình này.

3. Các lỗi thường gặp và cách khắc phục

Quá trình reset có thể gặp một số lỗi phổ biến:

  • Lỗi: “There was a problem resetting your PC”
    • Nguyên nhân: File hệ thống bị hỏng, ổ đĩa có bad sector
    • Cách fix:
      1. Sử dụng công cụ DISM và SFC để sửa file hệ thống: 
        DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth
sfc /scannow
      2. Nếu không được, sử dụng USB boot để reset
  • Lỗi: Máy tính bị treo ở màn hình reset
    • Nguyên nhân: Xung đột phần cứng, RAM lỗi
    • Cách fix:
      1. Rút tất cả thiết bị ngoại vi (USB, thẻ nhớ)
      2. Kiểm tra RAM bằng MemTest86
      3. Thử reset lại từ đầu
  • Lỗi: Không thể reset do thiếu file
    • Nguyên nhân: File recovery bị xóa hoặc hỏng
    • Cách fix: Sử dụng USB cài đặt Windows 10 để reset

Phần 3: Sau khi reset – Cài đặt và tối ưu

1. Kích hoạt Windows

Sau khi reset, Windows có thể yêu cầu kích hoạt lại:

  1. Nếu máy tính đã từng kích hoạt bằng tài khoản Microsoft:
    • Kết nối internet → Windows sẽ tự động kích hoạt
  2. Nếu sử dụng key bản quyền:
    • Mở Settings → Update & Security → Activation
    • Nhấn “Change product key” và nhập key
  3. Nếu gặp lỗi kích hoạt:

2. Cài đặt driver

Thứ tự cài đặt driver hợp lý:

  1. Driver chipset (từ website nhà sản xuất mainboard/laptop)
  2. Driver card màn hình (NVIDIA/AMD/Intel)
  3. Driver âm thanh (Realtek, Creative)
  4. Driver mạng (WiFi, Ethernet, Bluetooth)
  5. Driver còn lại (touchpad, card reader, v.v.)

Công cụ hỗ trợ cài driver:

3. Cài đặt phần mềm thiết yếu

Danh sách phần mềm nên cài đặt ngay sau khi reset:

Loại Phần mềm Link tải Ghi chú
Trình duyệt Google Chrome Tải tại đây Đồng bộ bookmark với tài khoản Google
Bộ office Microsoft 365 Tải tại đây Sử dụng tài khoản Microsoft để kích hoạt
Antivirus Bitdefender Free Tải tại đây Cập nhật database virus ngay sau khi cài
Nén file 7-Zip Tải tại đây Hỗ trợ nhiều định dạng nén
Phần mềm đọc PDF Foxit Reader Tải tại đây Nhẹ hơn Adobe Acrobat
Quản lý download Internet Download Manager Tải tại đây Tăng tốc download lên đến 5x

4. Tối ưu hóa Windows 10 sau reset

Sau khi cài đặt xong driver và phần mềm, thực hiện các bước tối ưu sau:

  1. Tắt các ứng dụng khởi động cùng Windows:
    • Mở Task Manager (Ctrl+Shift+Esc) → tab Startup
    • Vô hiệu hóa các ứng dụng không cần thiết
  2. Tắt hiệu ứng hình ảnh:
    • Mở Settings → System → About → Advanced system settings
    • Ở tab Advanced → Performance → Settings
    • Chọn “Adjust for best performance”
  3. Tắt dịch vụ không cần thiết:
    • Mở Services (services.msc)
    • Vô hiệu hóa các dịch vụ như:
      • Print Spooler (nếu không dùng máy in)
      • Windows Search (nếu không dùng tìm kiếm)
      • Superfetch (SysMain)
  4. Tối ưu hóa ổ đĩa:
    • Mở Command Prompt (Admin) và chạy: 
      defrag C: /O
    • Đối với SSD, tắt tính năng defrag và bật TRIM: 
      fsutil behavior set disabledeletenotify 0
  5. Cập nhật Windows:
    • Mở Settings → Update & Security → Windows Update
    • Nhấn “Check for updates” và cài đặt tất cả bản cập nhật

5. Khôi phục dữ liệu và cài đặt

Sau khi hệ thống đã ổn định:

  1. Copy lại file cá nhân từ bản sao lưu
  2. Nhập lại license phần mềm trả phí
  3. Cấu hình lại các ứng dụng:
    • Đồng bộ bookmark trình duyệt
    • Cài đặt lại extension trình duyệt
    • Cấu hình lại email client (Outlook, Thunderbird)
  4. Kiểm tra lại tất cả chức năng:
    • Kết nối internet (WiFi/Ethernet)
    • Âm thanh (loa, microphone)
    • Hiển thị (độ phân giải, màu sắc)
    • Thiết bị ngoại vi (USB, máy in, scanner)

Phần 4: Các câu hỏi thường gặp

1. Reset Windows 10 có mất key bản quyền không?

Đối với Windows 10 phiên bản 1511 trở lên, key bản quyền được liên kết với phần cứng máy tính (digital license). Sau khi reset, Windows sẽ tự động kích hoạt nếu:

  • Bạn không thay đổi phần cứng chính (mainboard)
  • Bạn sử dụng cùng một phiên bản Windows (Home/Pro)
  • Máy tính đã từng kích hoạt thành công trước đó

2. Reset Windows 10 có xóa hết virus không?

Reset Windows 10 với tùy chọn “Remove everything” sẽ xóa sạch tất cả file trên ổ đĩa hệ thống, bao gồm hầu hết các loại virus. Tuy nhiên:

  • Virus ẩn trong ổ đĩa khác: Nếu virus nằm ở ổ D, E thì vẫn tồn tại
  • Rootkit: Một số rootkit có thể ẩn trong firmware hoặc boot sector
  • Khuyến nghị:
    • Sử dụng USB boot antivirus (Kaspersky Rescue Disk) để quét toàn bộ máy
    • Format tất cả các ổ đĩa (nếu có thể)
    • Cài đặt antivirus ngay sau khi reset

3. Nên chọn “Keep my files” hay “Remove everything”?

Lựa chọn phụ thuộc vào mục đích reset:

Tùy chọn Khi nào nên dùng Ưu điểm Nhược điểm
Keep my files
  • Muốn giữ lại tài liệu, ảnh, video
  • Chỉ muốn sửa lỗi hệ thống
  • Không muốn cài lại phần mềm
  • Giữ được file cá nhân
  • Nhanh hơn (20-40 phút)
  • Vẫn giữ lại một số file rác
  • Không loại bỏ hoàn toàn malware
Remove everything
  • Muốn máy “sạch sẽ” như mới
  • Định bán/tặng máy
  • Máy bị nhiễm virus nặng
  • Hệ thống hoàn toàn mới
  • Loại bỏ tất cả malware
  • Tối ưu hóa hiệu suất
  • Mất tất cả file và phần mềm
  • Mất thời gian cài đặt lại

4. Reset Windows 10 mất bao lâu?

Thời gian reset phụ thuộc vào:

  • Phương pháp reset:
    • Keep my files: 20-40 phút
    • Remove everything: 30-60 phút
    • Cloud download: 60-120 phút (phụ thuộc tốc độ internet)
  • Cấu hình máy:
    • SSD: Nhanh hơn HDD (khoảng 30% thời gian)
    • CPU mạnh: Giảm thời gian xử lý
    • RAM đủ (8GB trở lên): Tránh tình trạng treo
  • Dung lượng dữ liệu: Ổ đĩa càng nhiều file, thời gian xóa càng lâu

Lưu ý: Không tắt máy hoặc ngắt kết nối điện trong quá trình reset.

5. Sau khi reset, máy tính chạy chậm hơn trước?

Nếu máy tính chạy chậm sau khi reset, nguyên nhân có thể do:

  • Driver chưa cài đầy đủ: Kiểm tra Device Manager xem có thiết bị nào bị thiếu driver (dấu chấm than vàng)
  • Phần mềm nền tảng chưa tối ưu: Chạy các công cụ tối ưu như CCleaner, Wise Care 365
  • Windows Update chưa hoàn tất: Cập nhật tất cả bản vá mới nhất
  • Phần cứng có vấn đề: Kiểm tra RAM (MemTest86), ổ đĩa (CrystalDiskInfo)
  • Phần mềm độc hại: Quét toàn bộ máy bằng Malwarebytes, HitmanPro

Giải pháp:

  1. Mở Task Manager kiểm tra phần mềm ngốn tài nguyên
  2. Chạy msconfig → Boot → chọn Safe boot → khởi động lại để kiểm tra
  3. Nếu máy chạy nhanh hơn ở Safe Mode, nguyên nhân là do phần mềm
  4. Nếu vẫn chậm, nguyên nhân có thể do phần cứng

Nguồn tham khảo uy tín:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *